Części zdania – test sprawdzający wiedzę w formacie pdf
Poniżej znajdziesz gotowy materiał „części zdania – test” do skopiowania do Worda, zapisania jako PDF i wydrukowania. Zawiera krótką ściągę, algorytm analizy składniowej, zadania oraz klucz odpowiedzi.
Ściąga przed testem
Części zdania rozpoznajemy przede wszystkim na podstawie pytań. Najpierw znajdź orzeczenie, a następnie ustal, kto lub co wykonuje czynność albo znajduje się w określonym stanie.
| Część zdania | Pytania | Przykład |
|---|---|---|
| Podmiot | kto? co? | Uczeń czyta. |
| Orzeczenie | co robi? co się z nim dzieje? jaki jest? | Uczeń czyta. |
| Przydawka | jaki? który? czyj? ile? z czego? | Ciekawa książka leży na biurku. |
| Dopełnienie | kogo? czego? komu? czemu? kogo? co? z kim? z czym? o kim? o czym? | Czytam książkę. |
| Okolicznik | gdzie? kiedy? jak? dlaczego? po co? mimo czego? | Pracuję rano. |
Podmiot może być gramatyczny, logiczny, domyślny lub szeregowy. Podmiot gramatyczny występuje najczęściej w mianowniku, logiczny w dopełniaczu, domyślny nie jest wyrażony wprost, a szeregowy składa się z kilku równorzędnych składników, na przykład: Ola, Ala i Ela.
Orzeczenie czasownikowe jest wyrażone osobową formą czasownika, na przykład: śpiewa. Orzeczenie imienne składa się z łącznika i orzecznika, na przykład: jest cierpliwy. Wypowiedzenie bez orzeczenia to równoważnik zdania.
Algorytm analizy składniowej
Wykonuj analizę w stałej kolejności, ponieważ znalezienie głównych części zdania ułatwia rozpoznanie pozostałych:
- Znajdź orzeczenie – zapytaj, co się dzieje, co ktoś robi lub jaki jest.
- Znajdź podmiot – zapytaj, kto wykonuje czynność albo czego ona dotyczy.
- Poszukaj dopełnień – sprawdź pytania przypadków zależnych.
- Rozpoznaj przydawki – ustal, które wyrazy określają rzeczowniki.
- Rozpoznaj okoliczniki – określ miejsce, czas, sposób, przyczynę lub cel czynności.
Test – części zdania
Rozwiąż zadania bez zaglądania do klucza. Materiał możesz skopiować do edytora tekstu i zostawić miejsce na odpowiedzi.
Zadanie 1. Wypisz podmioty w zdaniach:
- Mała dziewczynka spaceruje po parku.
- Na alejki spadają różnobarwne liście.
- Chciałaby powrotu gorącego lata.
- Ola, Ala i Ela przygotowały przedstawienie.
Zadanie 2. Wypisz orzeczenia i określ ich rodzaj:
- Zwykle pracujemy do późna.
- Wczorajsza randka była udana.
- Pogoda zepsuła się rankiem.
- Obiad jest gotowany przez kucharza.
Zadanie 3. Określ części zdania w wypowiedzeniu: Mały rycerz chętnie śpiewał ukochanej kobiecie zabawne piosenki.
Zadanie 4. Zamień zdania ze strony czynnej na bierną:
- Oliwia myje okna.
- Listonosz dostarczy list polecony.
- Mój brat poprosił tatę o pomoc.
Zadanie 5. Określ rodzaj okolicznika:
- Wrócę wieczorem.
- Dziecko biegło szybko.
- Spotkaliśmy się w bibliotece.
- Uczę się, aby zdać test.
Zadanie 6. Wykonaj pełną analizę zdania: W auli studentom został wygłoszony bardzo ciekawy wykład.
Klucz odpowiedzi
Odpowiedzi do zadań przedstawiają się następująco:
- Zadanie 1 – dziewczynka, liście, podmiot domyślny „ona”, podmiot szeregowy „Ola, Ala i Ela”.
- Zadanie 2 – pracujemy, zepsuła się – orzeczenia czasownikowe, była udana, jest gotowany – orzeczenia imienne.
- Zadanie 3 – mały: przydawka, rycerz: podmiot, chętnie: okolicznik sposobu, śpiewał: orzeczenie, ukochanej: przydawka, kobiecie: dopełnienie, zabawne: przydawka, piosenki: dopełnienie.
- Zadanie 4 – Okna są myte przez Oliwię. List polecony zostanie dostarczony przez listonosza. Tata został poproszony przez mojego brata o pomoc.
- Zadanie 5 – wieczorem: okolicznik czasu, szybko: okolicznik sposobu, w bibliotece: okolicznik miejsca, aby zdać test: okolicznik celu.
- Zadanie 6 – w auli: okolicznik miejsca, studentom: dopełnienie, został wygłoszony: orzeczenie, bardzo: okolicznik sposobu lub stopnia, ciekawy: przydawka, wykład: podmiot.
Przed zapisaniem materiału jako PDF usuń klucz odpowiedzi albo przenieś go na osobną stronę. Wtedy pierwsza część będzie gotowym arkuszem do samodzielnego rozwiązania.