Jak używać okładki na książki w rolce?

Okładkę na książki w rolce nakłada się inaczej zależnie od rodzaju folii. Samoprzylepną przykleja się stopniowo i wygładza raklą od środka ku brzegom, a bezklejową owija wokół książki i zabezpiecza przez zgrzewanie. Przed rozpoczęciem sprawdź oznaczenie na rolce, ponieważ folia z klejem jest rozwiązaniem trwałym i po pełnym przyklejeniu może uszkodzić oryginalną okładkę przy zdejmowaniu.

Folia samoprzylepna czy bezklejowa?

Oba materiały chronią okładkę przed zabrudzeniami, zarysowaniami i wilgocią, ale różnią się sposobem aplikacji oraz możliwością późniejszej wymiany. Folia samoprzylepna przylega bezpośrednio do okładki i daje estetyczne, trwałe wykończenie. Folia bezklejowa tworzy luźną oprawę, którą można zdjąć i zastąpić nową.

Jak przygotować stanowisko pracy?

Pracuj na płaskim, czystym blacie. Książka powinna być zamknięta, a okładka wolna od kurzu i luźnych elementów. Przygotuj przedmioty potrzebne do wybranego sposobu oprawiania:

• Mata samogojąca – chroni blat i pozwala bezpiecznie ciąć folię.
• Ostry nożyk – służy do precyzyjnego przycinania materiału.
• Rakla z filcu – dociska folię samoprzylepną bez rysowania jej powierzchni.
• Zgrzewarka – jest potrzebna do zamknięcia brzegów folii bezklejowej.

Jak nałożyć folię na książkę?

Folia samoprzylepna

Ten sposób wymaga spokojnej pracy. Po zetknięciu kleju z okładką korekta położenia staje się coraz trudniejsza, dlatego nie odrywaj od razu całego papieru zabezpieczającego.

1. Połóż zamkniętą książkę na folii i odmierz fragment obejmujący przednią okładkę, grzbiet oraz tylną okładkę. Zostaw zapas potrzebny do zawinięcia brzegów.
2. Przytnij folię na macie samogojącej, używając ostrego nożyka. Tępe ostrze może szarpać materiał i utrudnić równe cięcie.
3. Odklej niewielki fragment papieru ochronnego przy jednym brzegu folii. Nie odsłaniaj od razu całej warstwy klejącej.
4. Przyłóż folię do okładki i stopniowo przesuwaj ją wzdłuż książki. Raklą wygładzaj materiał od środka ku zewnętrznym krawędziom, wypychając powietrze przed narzędziem.
5. Dociskaj folię także na grzbiecie, ale nie naciągaj jej nadmiernie. Zbyt mocne naprężenie może utrudnić swobodne otwieranie książki.
6. Przytnij nadmiar przy rogach i zawiń folię na wewnętrzną stronę okładki. Nóż prowadź ostrożnie, z dala od kart i palców.

Uwaga: folia samoprzylepna może połączyć się z papierem, płótnem lub lakierem okładki. Nie zakładaj, że da się ją później bezpiecznie odkleić. W przypadku książki cennej, starej albo pokrytej delikatnym materiałem lepszym wyborem może być folia bezklejowa.

Folia bezklejowa

Folia bezklejowa, najczęściej polietylenowa, nie przykleja się do książki. Obejmuje ją jak wymienna osłona, a jej brzegi zamyka się zgrzewem. Przy większej liczbie książek wygodna jest zgrzewarka ramieniowa, natomiast przy okazjonalnej pracy może wystarczyć zgrzewarka żelazkowa. Zamiast specjalistycznego urządzenia można użyć żelazka wyłącznie przez papier, bibułę albo pasek teflonu, z zachowaniem szczególnej ostrożności.

1. Rozwiń folię i ułóż na niej książkę. Odmierz materiał tak, aby po owinięciu wystawał poza krawędzie okładki na szerokość potrzebną do wykonania zgrzewu.
2. Wytnij fragment na macie samogojącej. Przy grzbiecie wykonaj nacięcia pozwalające folii ułożyć się bez marszczenia.
3. Owiń folię wokół przedniej okładki, grzbietu i tylnej okładki. Sprawdź, czy książka otwiera się bez nadmiernego naprężenia materiału.
4. Zgrzej pierwszy brzeg, prowadząc urządzenie po folii zgodnie z jego instrukcją. Następnie zamknij drugi brzeg, aby powstała stabilna, wymienna oprawa.
5. Przy rogach zgrzej miejsce, w którym nakładają się trzy warstwy folii. Przy słabszym urządzeniu może być potrzebne powtórzenie zgrzewu, ale nie przegrzewaj materiału.

Nie zastępuj zgrzewania taśmą biurową ani zszywkami. Takie rozwiązania są nietrwałe, mogą pozostawiać ślady kleju lub uszkodzić książkę.

Co zrobić z pęcherzykami powietrza?

Najłatwiej usunąć je podczas nakładania folii, zanim klej samoprzylepny mocno zwiąże. Pracuj wolniej i przesuwaj raklę od środka ku brzegom. Jeśli po przyklejeniu został mały bąbel, użyj nowego, bardzo ostrego nożyka.

Podczas poprawiania folii zwróć uwagę na następujące kwestie:

• Natnij bąbel jednym krótkim cięciem prowadzonym pod kątem, a następnie wypchnij powietrze raklą.
• Nie używaj igły ani szpilki, ponieważ rozciągnięta folia może zostawić widoczny ślad, a powietrze nadal pozostanie pod powierzchnią.
• Przy rogach wykonuj małe, kontrolowane nacięcia zamiast wycinać duże fragmenty folii.
• Przed cięciem zawsze podłóż matę i trzymaj ostrze z dala od kart oraz dłoni.

Do często używanych podręczników i książek w miękkiej oprawie można wybrać trwałą folię samoprzylepną. Przy cennych egzemplarzach lub wtedy, gdy oprawa ma być okresowo wymieniana, bezpieczniejsza będzie folia bezklejowa.